يادگيري چيست ؟

خيلي از كارهاي ما ،حاصل يادگيري هاي ماست ،گرچه محتواي يادگيري هاي ما ،به خاطر تفاوت هاي ژنتيكي ، محيطي و فرهنگي فرق مي كند ، امــــا اصول يادگيري ،در همه جاي  دنيا ازمدل های یکسانی تبعیت می نماید.

اما براستي  "يادگيري" چيست ؟ و به چه عملي "يادگيري "اطلاق مي گردد؟

حقيقت امر اين است كه كسي به درستي نمي داند كه  در انسان ،فرايند يادگيري چگونه اتفاق مي افتد، چون " يادگيري "قابل مشاهده نيست ، بلكه وقتي كه تغييري در رفتار قبلي بر اثرتجربه ايي تازه ايجاد مي شودو به نمایش  رفتار جديدي ختم گردد ،مي گوييم يادگيري اتفاق افتاده است.

مثلا كسي كه دوچرخه سواري نمي داند ،بارها بر زمين مي خورد ،تا اينكه پس از كسب تجربه و اجرای چندين دوز و كلك ،توانايي  دوچرخه سواري را بدست آورده است و در اين هنگام است كه درباره فرد مورد نظر گفته مي شود دوچرخه سواري را يـــاد گرفته است و يك روز آنقدر در اين تجربه پيشرفت مي نمايد كه فردي بسيار ماهر در دوچرخه سواري خواهد شد .

بنابراين ، با توجه به مقدمه با لا مي توان  "يادگيري " را اينطور تعريف نماييم ، كه "يادگيري عبارت است از تغيير نسبتاً پايدار در رفتار در اثر تجربه ".

اما فرايند يادگيري با تعريف آن متفاوت است ، روانشناسان ، نحوه كسب تجربه هاي فراوان را باچندفراينداساسي يادگيري،تبيين مي نمايند.يكي اراه هاي يادگيري ،"يادگيري مشاهده اي" است و آن يعني با مشاهده اعمال و گفتار ديگران ،ياد مي گيريم  . يادگيري مشاهده ايي در قرن بيستم و بيست و يكم به دليل  استفاده فراوان از رسانه هاي  جمعي مخصوصاً تلويزيون و نفوذ فرا گيرش  و همچنين استفاده فراوان  كاربران كامپيوترازاينترنت و گسترش پيوندهاي اجتماعي از طريق آن ،  تقريبا ً زندگي همگان را تحت تاثير خود قرار داده است.يادگيري مشاهده اي ،شيوه معمول يادگيري در مراكز تربيتي و ساير مراكز است.

دومين نوع يادگيري ،"يادگيري تداعي گرا "است كه در آن دو رويداد  به يكديگر پيوند مي خورند يا با هم تداعي مي شوند.شرطي شدن ،فرايند يادگيري تداعي هاست. دونوع شرطي شدن وجود دارد : شرطي شدن كلاسيك و شرطي شدن كنشگر.

شرطي شدن كلاسيك :

ارگانيسم ها تداعي دو محرك را ياد مي گيرند . در نتيجه اين تداعي نيز رويدادها را پيش بيني مي نمايند.براي مثال تداعي رعد و برق  را ياد مي گيرند و مي فهمند كه برق هميشه قبل از رعد مي آيد.بنابراين وقتي برق را مي بينيد ،پيش بيني مي كنيد كه لحظاتي بعد ،صداي رعد را خواهيد شنيد.

شرطي شدن كنشگر :

در اين نوع شرطي شدن ،ارگانيسم تداعي رفتار و پيامد را ياد مي گيرند ،رفتار هايي را كه پاداش به دنبال دارند، بيشترانجام بدهند و رفتارهايي را كه تنبيه به دنبال دارند كمتر. مثلا اگر پدر و مادرها بعد از انجام هر رفتار خوبي از سوي فرزندشان به او جايزه دهند ،فرزند رفتار خوبش را تكرار خواهد كرد ،و درقبال رفتار بد فرزند ،صحبت با لحن تند و نگاه غضب آلود ،احتمال تكرار آن رفتار كم خواهد شد.

منبع : زمينه روانشناسي سانتراك

****************

پينوشت :

اما يادگيري از طريق شرطي شدن ها ،روش و اصول و قوانين مخصوص به خود را  دارد كه به تدريج  در جهت مطالعه  در سايت قرار خواهد گرفت.

در اينجا ذكر اين نكته ضروري است كه زيربناي  قسمتي از آنچه در دوره هاي  آموزشي كانون انديشه جاويد  ایرانیان برگزار مي گردد ،براساس روشهاي مختلف يادگيري به صورت كاربردي طراحي و تدوين است و هدف كانون انديشه جاويد ايرانيان اين است كه به همه عزيزان دانش پژوه آموزش دهد كه چگونه مي توان روشهايي كه در مورد آموختن  يادگيري  تبيين شده است   را مي توان اصولي و كاربردي ياد گرفت و اجرا كرد.

هميشه لحظات سرشار از زيبايي داشته باشيد.

با تشكر-مديريت سايت كانون انديشه جاويد ايرانيان.

تاريخ نگارش :1388/03/04