تاریخ نگارش:1388/04/24

مهارت چیست ؟ و چه خصوصیت هایی دارد ؟

قسمت اول : تعریف مهارت

قبل از آن که  وارد حوزه آموزش مهارتهای یادگیری شویم ، بایستی در مورد خودمبحث" مهارت" بحثی دشته باشیم .

اصولا به چه کاری مهارت می گویند ؟

در فرهنگ فارسی معین مهارت را ماهر بودن در کاری ،زبردست بودن ،استادی و زبردستی تعریف کرده اند اما در کتاب اسمیت ترجمه نمازی زاده "به عملی که در حداقل زمان , با صرف حداقل انزژی با حداکثر کیفیت و کارایی انجام گیرد , مهارت " گفته شده است.

پس مهارت عملی است که سه فاکتور زمان-انرژی و عملکرد در آن نقش دارند , از این رهیافت است که کسب مهارت نیازمند تمرین و تجربه است یا  به تعبیری دیگر به هر عملی  که در آن بتوان تجربه و تمرین داشت , می توان مهارت اطلاق کرد.

امابرای کسب مهارت در هرچیزی , بایستی ویژگیهای آن یا به عبارتی دیگر، عناصر سازنده آن را در نظر گرفت, البته در کسب هر مهارت تازه , به صورت ناخودآگاه این ویژگیها آموزش داده می شوند :

اولین ویژگی و خصوصیت یک مهارت" علم" است , یعنی برای انجام هر کاری بایستی دانش مربوط به آن را داشته باشیم و شناخت کلی از ماهیت آنچه را که می خواهیم بدانیم ,کسب نماییم.

دومین ویژگی" تجربه" است , یعنی علم را به کار بگیریم و بر اثر تکرار،خطاهای رفتارمان  را کاهش دهیم.حال سئوال مطرح می شود که در مورد کاری که هیچ تجربه ایی وجود ندارد ، چکار می شود که خطا کاهش یابد ؟ در پاسخ با ید گفت که فرد اندیشمند از تجارب دیگران استفاده می نماید.

خالی از لطف نیست که در اینجا اشاره  ایی به ضرب المثل روسی شود ،که "علم ،بدون تجربه ،مرده است و تجربه ی بدون علم , کور است " . این ضرب المثل نشان دهنده اهمیت ارتباط بین علم و تجربه دارد.

در ادامه  به سومین خصوصیت مهارت  که "سرعت" است می رسیم. سرعت داشتن در انجام یک مهارت به معنای صرفه جویی در زمان و انرژی است.

ویژگی  چهارم "دقت" است ، این خصوصیت کیفیت کار مارا که در اثر توجه و تمرکز بوجود می آید را می سازد.

ویژگی پنجم "علاقه و گرایش " است. این ویژگی انگیزه ایی برای کسب مهارت , تمرین و ادامه کار است و همچنین این ویژگی کمک به ایجاد خلاقیت وگسترش مهارت می گردد.

اما ویژگی ششم که مهم ترین آن است , "آرامش " می باشد .یک انسان آرام در کنار پنج ویژگی قبلی می تواند در هرکاری ,ماهرانه عمل نماید، خوب تصمیم بگیرد ، خوب ارتباط برقرار سازد و به طور کلی در مسائل شخصی و اجتماعی, قدرتمندانه و با احساس توانمندی با لا عمل نماید, و فرد به جایی می رسد که مهارت هدف , به طور خودکار شده و دیگر جزییات آن به ناخود آگاه انسان سپرده شده است.

اگر عمیق تر به این خصوصیات نگاه کنیم ، متوجه می شویم که این ویژگی ها خارج از وجودی انسان نیست. به عبارت دیگر در کسب هر مهارت انسانی  مثل مهارتهای شغلی , مهارتهای زندگانی و... می توان رد پای این شش خصیصه را یافت.

در قسمت بعدی این مقاله به مقوله تعریف  انواع مهارت ها  می پردازیم.

مقالات مربوط به موضوع :

قسمت دوم : انواع مهارتها

قسمت سوم : مهارت یادگیری